امروز ۱۵ بهمن (۴ فوریه) روز جهانی سرطان نامگذاری شده و درحال حاضر، تحقیق در بخش سرطان به نتایج امیدبخشی دست یافته است که این نتایج می توانند در آینده ای نه چندان دور درمانهایی قطعی و موثری را برای این خانواده بزرگ از بیماریهای مهلک ارائه کنند.

به گزارش خبرنگار مهر، سرطان در سال ۲۰۰۸ سبب مرگ بیش از ۷٫۶ میلیون نفر (در حدود ۱۳ درصد از تمام مرگها) در سراسر دنیا شد. از این رو، سازمان جهانی بهداشت ۴ فوریه (۱۵ بهمن) را “روز جهانی سرطان” نامگذاری کرده است و همه ساله در چنین روزی حمایت خود را نسبت به اتحادیه بین المللی مبارزه با سرطان و با هدف جهت ترویج راههایی برای مبارزه جهانی با این بیماری مرگبار نشان می دهد.
آژانس بین المللی تحقیق درباره سرطان (IARC)

هدف IARC دستیابی به یک همکاری بین المللی در توسعه و ترویج تحقیق در بخش سرطان است. این آژانس بین رشته ای، مهارتهای به دست آمده در عرصه های اپیدمی شناسی، علوم آزمایشگاهی و آمارهای زیستی را برای شناسایی دلایل سرطان و در نتیجه ارائه اندازه گیریهای پیشگیرانه و درمانی در کنار هم بررسی می کند.

کتاب آبی

سازمان جهانی بهداشت طبقه بندی تومورهای انسانی را در کتابی با عنوان “کتاب آبی” (Blue Book) گردآوری می کند. این طبقه بندی مجموعه ای از ارزیابیهایی است که دانشمندان لابراتوارها و محققان بالینی در اقصی نقاط دنیا به دست آورده اند.

کشورهای عضو IARC

آژانس بین المللی تحقیق درباره سرطان در می ۱۹۶۵ و در پی تصمیم هجدهمین دوره اجلاس جهانی بهداشت در لیون فرانسه تاسیس شد.

IARC در ابتدا با همکاری کشورهای آمریکا، استرالیا، اتریش، بلژیک، کانادا، فنلاند، هند، ایرلند، ژاپن، نروژ، هلند، جمهوری کره، فدراسیون روسیه، اسپانیا، سوئد، سوئیس و ترکیه تاسیس شد. اما درحال حاضر ۲۲ کشور در عضویت این آژانس قرار دارند.

تاریخچه مطالعه درباره سرطان

قدیمی ترین نوشته هایی که درباره سرطان به ثبت رسیده در سال ۳۰۰۰ قبل از میلاد در “پاپیروس مصری ادوین اسمیت” پیدا شده است.

“پاپیروس ادوین اسمیت” نام یک دست نوشته پزشکی مصر باستان است که ۴٫۶۸ متر طول دارد و از ۱۷ صفحه تشکیل شده است.

در این متن پزشکی باستانی درباره سرطان سینه توضیح داده شده است. این بدان معنی است که سطان همواره در تمام تاریخ بشر وجود داشته است.

بقراط حکیم (۴۶۰ تا ۳۷۰ قبل از میلاد) نیز درباره چندین نوع از سرطانها توضیح داده و از در شرحیات خود از واژه یونانی “کارسینوس” به معنی خرچنگ یا خرچنگ خاردار استفاده کرده است.

بقراط این اسم را به خاطر ظاهر برش سطحی یک تومور بدخیم خشک که شبیه به خرچنگ بود برای این بیماری انتخاب کرد.

سپس “سلسوس” (۲۵ قبل از میلاد تا ۵۰ پس از میلاد) “کارسینوس” را در زبان لاتین به “کانسر” که به همان معنی سرطان یا خرچنگ است ترجمه کرد.

در قرون ۱۵، ۱۶ و ۱۷ بسیاری از پزشکان با کالبدشکافی اجساد توانستند علل مرگ ناشی از سرطان را کشف کنند.

برای مثال، “ویلهم فابری”، استاد آلمانی معتقد بود که سرطان سینه در اثر یک جمع شدن یک توده شیر در مجرای سینه ایجاد می شود.

همچنین، یک پزشک به نام “جان هیل” در ۱۷۶۱ شرح داد که جعبه تنباکو علت سرطان بینی است. در قرن ۱۸ و با پیشرفت میکروسکوپ کشف شد که “زهر سرطان” از تومور اولیه و از طریق گره های لنفاوی به نقاط دیگر بدن می رود. این کشف امروز با عنوان “متازتاز” یا دگردیسی بیماری شناخته می شود.
تازه ترین تحقیقات علمی دنیا درباره سرطان

– چرا میوه و سبزیجات تازه توان سیستم ایمنی درمبارزه با سرطان را افزایش می دهند؟

تاکنون فواید میوه و سبزیجات تازه در مقابله با سرطان شناخته شده بود. اما اکنون گروهی از دانشمندان ایتالیایی دانشگاه دولتی میلان علت این مفید بودن را کشف کرده اند.

این محققان دریافتند بعضی از عناصر میوه و سبزیجات تازه به نام  i3c گیرنده ای در سیستم ایمنی بدن به نام Ahr را فعال می کنند و این گیرنده، سیستم ایمنی در بخش معده ای- روده ای را تقویت می کند.

این دانشمندان در این خصوص توضیح دادند: “سلولهای سرطانی از قندها تغذیه می کنند و با مصرف اکسیژن می میرند. بنابراین، باید از غذاهایی مصرف شود که ریه ها را برای کسب اکسیژن بیشتر فعال کنند که از جمله این خوراکیها می توان به روغن زیتون، انگور سرخ و زردچوبه کاری اشاره کرد.”

– شناسایی یک چای ضد سرطان

گروهی از محققان دانشگاه ایلینویز کشف کردند چایی که از برگهای گیاه ماته (mate) یا چای پاراگوئه به دست می آید اثر حفاظتی مهمی در مبارزه با سلولهای سرطان روده بزرگ ارائه می کند.

نتایج این تحقیق بر توانایی این نوشیدنی در به حرکت انداختن مکانیزم مرگ برنامه ریزی شده سلولهای سرطانی تاکید می کند.
مرگ برنامه ریزی شده سلولها یا آپوپتوز نوعی خودکشی سلولهای غیرمفید و در این مورد به خصوص، سلولهای خطرناک سرطانی است.

همچنین، ترکیبات داخل این چای که از آمریکای جنوبی می آید، قادرند التهاب ارگانیسم را کاهش دهند. این محققان به منظور دستیابی به این نتایج، سلولهای سرطانی تومور روده بزرگ را با “اسید کافیل کینیک” (CQA) که در گیاه “ماته” وجود دارد تحت درمان قرار دادند و دریافتند که میزان اثربخشی این درمان به تدریج که مقدار این ماده بیشتر می شد افزایش می یافت.

این تحقیقات نشان داد که DNA سلولهای سرطانی در محیط غنی از CQA آسیب دید و به همین علت، این سلولها شروع به خود- نابودی کردند.

– آزمایش مو؛ روش جدید تشخیص سرطان سینه

ایده این روش جدید آزمایش تشخیص سرطان سینه از آنجا نشأت می گیرد که سطوح “فسفولیپیدها” در خون زنان متاثر از این بیماری افزایش می یابد.

از آنجا که این ماده با یک تست ساده مو قابل شناسایی است بنابراین، آزمایش اندازه گیری سطح ” فسفولیپیدها” در مو می تواند به یک روش جایگزین ماموگرافی تبدیل شود.

دانشمندان استرالیایی موسسه تحقیقاتی  SBCبرای آزمایش صحت این تست جدید، ۸۰ زن را که پیش از این با استفاده از روش ماموگرافی، سرطان سینه در آنها تشخیص شده بود مورد بررسی قرار دادند و توانستند اثربخشی این تست را تائید کنند.

– تلاش محققان ایرانی در دنیا در یافتن راههای نو در مبارزه با سرطان

بابک ضیائی محقق دانشگاه پوردو موفق به ابداع ابزار الکتریکی مینیاتوری شده است که می توان آن را درون تومورهای متراکم قرار داد تا با ایجاد اکسیژن میزان تاثیرگذاری پرتو درمانی و شیمی درمانی را افزایش دهد.

ضیائی، این “میکروژنراتور اکسیژن قابل کاشت” را به گونه ای ابداع کرده که در آن سیگنالهای فراصوتی با ایجاد ولتاژی کوچک اکسیژن و هیدروژن آب را طی فرایندی شیمیایی به نام الکترولیز آب از هم جدا می کند. این ابزار کوچکتر از یک سانتیمتر است و با استفاده از سوزن نمونه برداری زیرپوستی درون تومورها کار گذاشته می شود.

وی در حال حاضر این ابداع خود را به ثبت رسانده و در تلاش است آن را برای به کارگرفتن در دوره های آزمایشی بالینی در بیمارستانها کاربردی تر به شکلی کاربردی تر بازطراحی و تولید کند.

همچنین، امید فرخزاد، محقق فناوری نانو در بیمارستان زنان “بیرگهام” در دانشکده پزشکی هاروارد در آخرین مطالعاتش به همراه محققان MIT موفق به ابداع سیستم انتقال دارویی شده است که می تواند حجم بزرگی از داروهای شیمی درمانی را به سلولهای سرطان پروستات انتقال دهد.

فرخزاد و همکارانش برای طراحی حاملی بی نقص برای دارو از استراتژی انتخابی استفاده کردند که به آنها امکان می داد لیگاندهایی (ماده ای که با پیوند و ترکیب با یک بیومولکول یا یک گیرنده هدف بیوشیمیایی خاصی را دنبال می کند) که می توانند به صورت ویژه سلولهای سرطان پروستات را هدف بگیرند را انتخاب کنند. سپس محققان نانوذراتی حامل داروهای شیمی درمانی (دوستاکسل) را به این لیگاندها پیوند دادند.

در حالی که بیشتر لیگاندها از توانایی پیوند با سلولها برخوردارند استراتژی فرخزاد این امکان را به وجود می آورد تا لیگاندهای ویژه ای که نه تنها می توانند به سلولهای سرطان پروستات بچسبند، بلکه می توانند میان سلولهای سرطانی و غیر سرطانی فرق قائل شوند را انتخاب کند. ویژگی دیگر لیگاندها این است که هواره توسط سلولهای سرطانی بلعیده می شوند.

به گفته فرخزاد بیشتر لیگاندها توسط سلولهای سرطانی بلعیده می شوند، اما نه به صورت کارآمد، از این رو ما با کمک لیگاندها نانوسلولهایی را طراحی کردیم که برای بلعیده شدن در نظر گرفته شده اند. این توانایی در سیستم انتقال دارو از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا به این شکل می توان حجم زیادی از دارو را به درون سلولهای سرطانی انتقال داد. به این شکل سم توسط خود سلول سرطانی بلعیده می شود و سلول از بین می رود.

– نتایج امیدبخش آزمایش یک واکسن ضد سرطان بر روی موشها

محققان مرکز سرطان دانشگاه جورجیا، واکسنی را توسعه دادند که استراتژی جدیدی را برای درمان سرطانهای تخمدان، روده بزرگ، سرطان سینه و پانکراس ارائه می کند. این واکسن که ثمره ۱۰ سال تحقیقات است و درحال حاضر تنها بر روی موشها آزمایش شده یک پاسخ ایمنی بسیار قوی را در برابر تومورها بر می انگیزد و قادر است سیستم ایمنی را برای کاهش حداکثر ۸۰ درصدی ابعاد تومور فعال کند.

زمانی که سلولها سرطانی می شوند، قندهای حاضر در پروتئینهای سطح آنها دچار تغییراتی می شوند که آنها را از سلولهای سالم متمایز می کند.

پروتئینی به نام MUC1 بر روی سطح سلولهای این موشها بیش از حد نرمال بیان شد. این پروتئین سرطانی از زنجیره کربوهیدراتهایی که آن را از سلولهای سالم متمایز می کرد تشخیص داده شد.

این بررسیها نشان می دهد که MUC1 بر روی بیش از ۷۰ درصد تمام سرطانهای مهلک وجود دارد. در بسیاری از تومورها همانند سرطان سینه، سرطان تخمدان و سرطان پانکراس، پروتئین MUC1 در ۹۰ درصد موارد با کربوهیدراتهای مختصری بیان می شود.